Paul Dutton

Canada

Een uniek fenomeen in de geschiedenis van de klankpoëzie was de Canadese groep ‘The Four Horsemen’. Ik was getuige van hun enige optreden in Nederland, in 1985 in De IJsbreker te Amsterdam, een buitengewoon originele en inspirerende avond. Het kwartet bestond van 1971 tot 1989 en was in Canada zo populair dat in navolging in diverse steden groepen van dezelfde samenstelling werden opgericht. Op mijn tournees heb ik ervaren dat dankzij hun presentaties ‘sound poetry’ in Canada ook nu nog veel bekender is als genre dan bijvoorbeeld in de Verenigde Staten.

Paul Dutton uit Toronto is als enig lid van de groep doorgegaan met klankpoëzie en stem-improvisatie. Ondanks de aldaar steeds moeilijker wordende omstandigheden voor originele kunstenaars doet hij geen concessies en blijft nieuw werk produceren.

Zijn werk heeft de complete spanwijdte van ‘gewone’ teksten in het Engels tot pure klank, met alle mogelijkheden daartussenin. Zijn poëzie is heel klank-bewust en speels; ook waar zij zich in strikte zin nog binnen de reguliere taal bevindt, laat zij al klankpoëzie vermoeden. In zijn optredens kan hij vanuit een tekst via spel met woorden in een klank-improvisatie terechtkomen, en vice-versa. In die improvisaties betoont hij zich een groot vocalist, die vele ‘extended vocal techniques’ uitvond en aan zijn vocabulaire toevoegde.

Dutton is sinds 1989 lid van het collectief CCMC, een groep improviserende musici met onder andere John Oswald (cd Decisive Moments). Voor zijn poëzie in boekvorm werd hij in Canada diverse malen onderscheiden. De meest recente publicaties zijn Partial Additives, Visionary Portraits en Aurealities. Op de cassette Full Throatle (1994) is hij als solist te horen.

De laatste jaren manifesteert hij zich ook als helder en scherp criticus op het gebied van nieuwe muziek, literatuur en ‘sound-art’. Paul Dutton gaf als ontembaar performer acte de présence op vele podia in Noord-Amerika en Europa.

Jaap Blonk

Publicaties (o.a.): Horse d’Oeuvres. (The Four Horsemen, 1975); So’nets. Ganglia Press (1976); Right Hemisphere, Left Ear (1979); The Book of Numbers (1979); The Prose Tattoo. (The Four Horsemen, 1983); Haiku (1983); Lies (1983); Answeramics (1983); Additives (1988); Visionary Portraits (1991); Aurealities (1991); The Plastic Typewriter (1993); Partial Additives (1994); Full Throatle (cassette, 1994).