Eva Runefelt

Zweden

(Stockholm, 1953) debuteerde in 1975 met een roman en hetzelfde jaar nog gaf ze haar eerste dichtbundel uit. In beide boeken verwerkte ze haar ervaringen als bejaardenhulp en haar confrontatie met ziekte en dood. In de spaarzaam gepubliceerde volgende titels, vier dichtbundels en één bundel lyrische novellen, blijft het element dood opvallend aanwezig. Het wordt uitgewerkt als eros-thanatos-motief op een manier die volgens de dichteres zelf ‘eerder fysiek-filosofisch dan intellectueel is’. Liefde beschrijft ze als een erotisch gekleurde symbiose (‘Je bloed, ik laat het in mijn mond kloppen, / in mij overlopen’). De ongecontroleerde diepe gevoelens (‘Ik stort me te veel / met glanzende, groen ronde geluiden / in een mens’) roepen bij een scheiding vervreemding, doodsverlangen en mystieke ervaringen op. De afwezige geliefde is zo intens aanwezig dat er een unio mystica ontstaat. Ook met overleden vrienden en familieleden kan contact onstaan: ‘iemand wordt plotseling zichtbaar / voor iemand die vlakbij staat’. Het is duidelijk dat voor Eva Runefelt geen stricte grens tussen leven en dood bestaat. De doden ‘... slapen opgesloten in sjablonen / in het hoofd van de levenden’. De tijd heeft daarbij geen echt chronologisch verloop. De doden bevinden zich in ‘mjuka mörkret’, de zachte duisternis die op de eeuwigheid van het sterven volgt.

In het poëtische taalgebruik van Eva Runefelt vallen de vele synesthesieën en neologismen op. Het geaccentueerde ritme en de overvloedige alliteraties verlenen de gedichten een hoge graad van muzikaliteit.

De laatste jaren werkt Eva Runefelt samen met kunstenaars uit verschillende disciplines, de choreografe Efva Lilja (poëzie en dans) en de saxofonist Jörgen Pettersson (poëzie en muziek) en schrijft ze kunstkritiek voor de kwaliteitskrant Svenska Dagbladet. Op dit moment werkt ze aan een libretto, Solitario, op muziek van de Zweedse componist Ylva Q. Arkvik, en aan een toneelstuk voor het Gezelschap Dramaten in Stockholm.

Lisette Keustermans

Publicaties (o.a.): I Svackan (1975); En kommande tid av livet (1975); Åldriga och bransliga trakter (1978); Augusti (1981); Längs ett oavslutat ögonblick (1986); Hejdad tid (1994); Mjuka mörket (1997).